Mardin – Hasankeyf Mezopotamya Yolu (D380 / D955, Midyat üzeri)

Mezopotamya’ya bakan taş kentten Tur Abdin platosuna, oradan Dicle’nin baraj gölünü 1.001 metrelik köprüyle aşan yeni varyanta inen, baştan sona devlet yolu bir Güneydoğu etabı.

Ne yenir

• Sembusek

  Mardin 1. Cadde; Emir Hamamı yanındaki Doboo ve Şar’daki Marmatbah (No: 310) saçta ya da fırında pişiriyor, Midyat’ta kadın kooperatifinin kafesinde de sabit menüde; 2009’dan beri mahreç işaretli (tescil no 120)

• Kiliçe (Mardin Kiliçe Çöreği)

  Mardin çarşı fırınlarında ve bayram öncesi evlerde; bayram, nişan, düğün ve cenaze töreni çöreği, 2021’de mahreç işareti aldı (tescil no 776, İpekyolu Kadın Kooperatifi) — mırranın yanında yenir

• Kitele ve Irok (Midyat içli köftesi)

  Midyat merkez, Devlet Konuk Evi’nin yanındaki tarihi taş konak; kadın kooperatifinin yöresel kafesinde kitele haşlanmış, ırok kızartılmış gelir, aynı menüde sembusek, kaburga dolması ve mehir çorbası var

• Midyat Kavunu

  Midyat ilçe merkezinin pazarı ve çarşısı; Tur Abdin platosunun kıraç toprağında yetişir, mahreç işareti (tescil no 954, Midyat Belediyesi) yalnızca Midyat’ta yetişeni kapsar, yaz sonu tezgâhın başrolü

• Mezrone Üzümü, pekmezi ve cevizli sucuğu

  Gercüş bağları, Batman’ın en geniş bağ alanı; güzün bağ bozumu şenlikleri sürerken ilçe merkezinde ve D955 kenarındaki köylerde üzüm, pekmez ve cevizli sucuk satılır

Ne alınır

• Midyat Telkârisi (gümüş telkâri takı ve hediyelik)

  Midyat merkez, D380’in D955’e döndüğü kavşağın hemen içindeki telkâri atölyeleri ve gümüşçüler; mahreç işareti tescil no 837 (09.08.2021, Midyat Kaymakamlığı), gümüşte MT-950 damgasını ara — cebe girer, karavanda yer kaplamaz

• Bıttım (menengiç) sabunu

  Mardin merkezdeki aktar ve sabuncu dükkânları; yabani fıstık yağından kaynatılan kalıp sabun, Ticaret Bakanlığı il müdürlüğünün yöresel ürün listesinde geçiyor, sızdırmaz ve sıcak arabada bozulmaz

• Mardin bakır işleri — şahmeran işlemeli tepsi ve cezve

  Mardin merkezdeki bakırcı dükkânları; el dövmesi cezve, şekerlik ve şahmeran motifli tepsi, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün listesinde ikinci sırada — motosiklete küçük cezve, karavan ve otomobile tepsi

• Hasankeyf sarımsağı

  Hasankeyf bahçelerinde hasat edilen coğrafi işaret tescilli sarımsak; rotanın son durağında, Yeni Hasankeyf’in pazar tezgâhlarında alınır, kurusu yolda bozulmaz

• Midyat İnciri

  Midyat ilçe merkezinin pazar ve manavları ile ilçe içindeki yol kenarı bahçe tezgâhları; tescilin sınırı Midyat ilçesi (mahreç işareti no 688, 10.03.2021, Midyat Belediyesi), tazesi ağustos–eylül, kurusu yıl boyu

• Gercüş Mezrone üzümü, pekmezi ve kuru üzümü

  Gercüş ilçe merkezi ve D955 üzerindeki bağ köylerinin mevsimlik tezgâhları; hasat ve pekmez kaynatma sonbaharda; coğrafi işaret tescili 2023’te tamamlandı, Batman’ın Sason Çileği’nden sonraki ikinci tescili

Yol notları

• Güne Deyrulzafaran’la başla: manastır 7 gün 09:00–17:00 açık ama içeri yalnızca saat başı kalkan rehberli turlarla giriliyor, giriş 200 TL, öğrenci 150 TL. Sapak Mardin’in doğusunda, D380’e çıkmadan önceki ilk dönüş; son tura yetişmek için 17:00’den epey önce orada ol.
• Mardin’in doğusunda koridorun tek geçidini, 1.115 metredeki Hop Geçidi’ni aşıyorsun; hemen ardından Ömerli geliyor — Mardin’in 28 km doğusunda, tam D380 üzerinde, Mardin–Midyat arasının doğal molası. Sonrasında rotanın en uzun etabı var: Ömerli ile Acırlı sapağı arası 36,5 km ve arada ilçe merkezi yok — yalnızca Şenköy kavşağı geçilir; depoyu ve suyu Ömerli’de tazele.
• Mardin–Midyat kesimi hâlâ şantiye: 58,8 kilometrelik yol 23 kavşakla bölünmüş yola çevriliyor, temel 16 Haziran 2021’de atıldı ve kesimin bir bölümü hâlâ tek yol standardında. KGM tablosunda Midyat çıkışındaki 7 km de yapımda görünüyor. 126 kilometrenin saf sürüş süresi 1,7 saat; günü sürüşe göre değil, duraklara göre kur.
• Mor Gabriel öğle arası kapanıyor: 09.00–11.30 ve 13.00–16.30 arası açık, kışın öğleden sonra 16.00’da kapanır, giriş 200 TL, 12 yaş altı ücretsiz. Manastır Midyat–İdil yolunun 23. km’sinde, yani gidiş-dönüş yaklaşık 46 km ek yol; öğle molanı bu boşluğa denk getir.
• Akşamı Midyat’ta geçir: Konuk Evi 7 gün açık, hafta içi 20:00’ye, hafta sonu 21:30’a kadar ve giriş 20 TL — koridorda geç saate kadar açık kalan tek kapalı mekân. Dam terasından bütün ilçe görünür; aynı kavşağın içindeki telkâri atölyelerinde gümüşün tescilli Midyat işi olup olmadığını sor.
• Rakım boyunca düşüyorsun: Mardin 1.083 metrede, Hasankeyf 495 metrede — arada yaklaşık 590 metre var ve vadi tabanı, plato üstündeki Midyat’tan hep birkaç derece sıcaktır. Temmuz ortalaması ~30°C; yazın Hasankeyf’i öğle saatine bırakma ve yanına su al.
• Hasankeyf’te tekne turu nisandan kasım sonuna kadar: Müze Limanı’ndan kalkıyor, 1 saat 30 dakika sürüyor ve kale, Dicle Vadisi kanyonları, Salahiye Bahçeleri, Artuklu köşkleri hattını geçiyor; belediyenin numarası 0488 381 22 77. İskeleye çıkan bölüm hâlâ taş yol. 2012’den beri kapalı olan kale, düşme tehlikesi taşıyan kayalar temizlendikten sonra yeniden açıldı; yine de kaya duvarlarının dibinde durma.
• Gercüş’ü sonbahara denk getir: 955 metredeki ilçe bir üzüm diyarı, en yaygın çeşit Mezrone ve hasatla pekmez kaynatma mevsiminde D955 kenarındaki bağ köylerinde pestil, cevizli sucuk ve pekmez tezgâha çıkıyor.

Yol üstünde

• Deyrulzafaran (Mor Hananyo) Manastırı

  Mardin merkezin 3 km doğusu; D380’e çıkmadan önceki ilk sapak

• Mardin Eski Şehir (taş kent ve Kasımiye Medresesi)

  Mardin merkez, kalenin altındaki taş kent; Kasımiye Medresesi güneybatı ucunda

• Mor Gabriel (Deyrulumur) Manastırı

  Midyat–İdil yolunun 23. km’si, Güngören köyü; gidiş-dönüş yaklaşık 46 km sapma

• Midyat Konuk Evi

  Midyat eski şehir, D380’in D955’e döndüğü kavşağın içinde

• Hasankeyf-2 Köprüsü

  D955 varyantı, tünelin kuzeyinde; köprü Yeni Hasankeyf’e girer

Ne zaman

İlkbahar / Sonbahar

Uyarılar

Kışın koridorun orta kesimi — Ömerli 800–1.100 m ve Midyat platosu — sert ve karlı geçer; Mardin Valiliği kış lastiği ya da zincir olmadan gereksiz yolculuk yapılmaması konusunda uyarıyor. Rota kuzeydoğuya, Suriye sınırından uzağa gider, ama Nusaybin–Dara yönündeki sapmalar FCDO’nun tüm seyahatlere karşı uyardığı 10 km’lik sınır bandının kenarına yaklaştırır.

Güzergâh

Durak arası mesafeler rotanın çizgisi üzerinden hesaplandı ve toplam mesafeye oranlandı; bu yüzden son durakta rotanın kendi kilometresi okunur.

BAŞLANGIÇ ▶ Mardin – D950 kavşağı · BİTİŞ ■ Yeni Hasankeyf

1. 01Mardin – D950 kavşağı (D380 başlangıcı)0 km
2. 02Yeşilli kavşağı (D380 × 47-28 il yolu)+12 km12 km
3. 03Hop Geçidi (1.115 m)+12 km24 km
4. 04Ömerli (D380 ilçe merkezinden geçer)+11 km34 km
5. 05Acırlı sapağı (D380)+36 km71 km
6. 06Midyat – D380 × D955 kavşağı (Cumhuriyet/Atatürk Bulvarı)+9 km80 km
7. 07Yolağzı (D955 Batman yolu)+14 km93 km
8. 08Gercüş kavşağı (D955 × 72-27 il yolu)+6 km100 km
9. 09Kesiksu sapağı (D955)+8 km108 km
10. 10Karaköy sapağı (D955)+3 km111 km
11. 11Hasankeyf Tüneli (kuzey ağzı, D955)+7 km117 km
12. 12Hasankeyf-2 Köprüsü (orta nokta)+3 km120 km
13. 13Yeni Hasankeyf (D955 girişi)+5 km126 km

Google Maps'te yol tarifi

Kaynaklar

59 KAYNAK

1. 01tr.wikipedia.org/wiki/Hasankeyf
2. 02tr.wikipedia.org/wiki/Midyat
3. 03tr.wikipedia.org/wiki/Mardin
4. 04tr.wikipedia.org/wiki/Gercüş
5. 05tr.wikipedia.org/wiki/Ömerli,_Mardin
6. 06tr.wikipedia.org/wiki/Yeşilli
7. 07tr.wikipedia.org/wiki/Deyrüzzaferân_Manastırı
8. 08mardin.ktb.gov.tr/TR-311569/deyrulzafaran-manastiri.html
9. 09mardin.bel.tr/manastirlar
10. 10tr.wikipedia.org/wiki/Mor_Gabriel_Manastırı
11. 11ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/1125
12. 12ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/3963
13. 13aa.com.tr/tr/ekonomi/turkiyenin-en-uzun-koprulerinden-hasankeyf-2-cumhurbaskani-erdoganin-katilimiyla-bugun-aciliyor/2210700
14. 14hurriyet.com.tr/seyahat/turkiyenin-en-iyi-10-motosiklet-rotasi-40594139
15. 15cokokuyancokgezen.com/mardin-midyat-hasankeyf-ve-diyarbakir-ile-mini-gap-gezisi/
16. 16hasankeyf.gov.tr
17. 17tr.wikipedia.org/wiki/Zeynel_Bey_Türbesi
18. 18tr.wikipedia.org/wiki/Ilısu_Barajı
19. 19aa.com.tr/tr/kultur-sanat/midyat-telkarisi-cografi-isaret-belgesi-ile-tescillendi/2346898
20. 20tr.wikipedia.org/wiki/D_380
21. 21kgm.gov.tr/Sayfalar/KGM/SiteTr/Projeler/ProjelerDetay.aspx?q=11
22. 22midyat.gov.tr/mor-gabriel-manastiri
23. 23mardingezirehberim.com/mardin-giris-ucretleri/
24. 24mardin.ktb.gov.tr/TR-373433/midyat-konuk-evi.html
25. 25aa.com.tr/tr/gundem/mardin-midyat-yolunun-bolunmus-yol-haline-getirilmesi-icin-calismalar-suruyor/2608653
26. 26mardin.ktb.gov.tr/TR-56491/omerli-ilcesi.html
27. 27mardin.gov.tr/omerli
28. 28batmancagdas.com/bir-yilda-50-bin-turist-tekne-turu-atti
29. 29hasankeyf.bel.tr/haber/hasankeyf-te-tekne-turlari-ile-su-turizm-i-son-hiziyla-kaldigi-yerden-devam-ediyor
30. 30dika.org.tr/batman/ilceler/uzum-diyari-gercus
31. 31gov.uk/foreign-travel-advice/turkey/regional-risks
32. 32batman.ktb.gov.tr/TR-298296/hasankeyf-kalesi-turizme-acildi.html
33. 33mardin.gov.tr/mardinde-kar-ile-mucadele-seferberligi
34. 34ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/37984
35. 35mardin.ktb.gov.tr/TR-311919/kaburga-dolmasi.html
36. 36aa.com.tr/tr/sehirlerin-lezzet-rekabeti/diyarbakir-ve-mardini-karsi-karsiya-getiren-lezzet-kaburga-dolmasi/2716119
37. 37lezzet.com.tr/lezzetten-haberler/mardinde-ne-yenir-nerede-yenir
38. 38ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/37990
39. 39mardin.ktb.gov.tr/TR-311918/sembusek.html
40. 40ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/2150
41. 41mardin.ktb.gov.tr/TR-56501/ne-yenir.html
42. 42tr.wikipedia.org/wiki/Mırra
43. 43midyat.bel.tr/yemekler
44. 44haber16.com/midyat-mutfagi-ve-el-sanatlari-kadin-emegiyle-turizme-kazandiriliyor/1732567/
45. 45ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/1124
46. 46trthaber.com/haber/kultur-sanat/batmanin-gercus-mezrone-uzumune-cografi-isaret-817628.html
47. 47batmancagdas.com/gercus-mezrone-uzumu
48. 48ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/9942
49. 49aa.com.tr/tr/ekonomi/hasankeyfte-tescilli-sarimsagin-hasadi-yapildi/3604920
50. 50artuklu.edu.tr/midyat-telkari/midyat-telkarisi-cografi-isareti
51. 51mardin.ktb.gov.tr/TR-56502/ne-alinir.html
52. 52kulturportali.gov.tr/turkiye/mardin/nealinir/telkar-gumus
53. 53mardin.ktb.gov.tr/TR-311916/imlebbes-badem-sekeri.html
54. 54mardin.ticaret.gov.tr/duyurular/yoresel-urunler
55. 55sabah.com.tr/mardin/2022/10/08/midyatta-kadinlarin-tatli-mesailerinden-cevizli-sucuk-uretimi
56. 56batmanpusula.com/batmandan-ne-alinir-sadece-batmanda-bulabileceginiz-en-meshur-yoresel-hediyelikler
57. 57cnnturk.com/seyahat/batmanin-neyi-meshur-batmanin-en-meshur-yemekleri-ve-alinabilecek-hediyelikler-2086914
58. 58kulturportali.gov.tr/turkiye/mardin/gezilecekyer/mor-gabriel-deyrulumur-manastiri
59. 59hurriyet.com.tr/galeri-hasankeyf-2-koprusu-nerede-ozellikleri-nedir-41790647

Bu künye, İz'in Keşfet ekranındaki rota kartının karşılığı. Rafın tamamı ve nasıl derlendiği rota rafında. İz Google Play'de ve App Store'da yayında.