Rotalar DOĞU KARADENİZ
Trabzon – Gümüşhane Eski Zigana Yolu (D885 / E97, Maçka–Torul)
Transit tünele gitti, 2.032 m’lik geçit sana kaldı
- MESAFE
- 121 km
- SÜRE
- 1 sa 48 dk
- DURAK
- 11
- Motosiklet
- Otomobil
- Karavan
- Kamyon
- 01Trabzon – Anadolu Bulvarı, D885'in kuzey ucu
- 02Maçka Kavşağı
- 03Eski Trabzon–Gümüşhane yolu ayrımı
- 04Anayurt köyü
- 05Hamsiköy
- 06Zigana Çığ Tüneli
- 07Zigana Geçidi zirvesi
- 08Zigana Köyü – Limni Gölü Yolu ayrımı
- 09Torul kuzey kavşağı
- 10Torul girişi
- 11Gümüşhane merkez
Trabzon’dan Değirmendere vadisiyle çıkıp Zigana’nın 2.032 m’lik geçidini eski yoldan aşan, Torul üzerinden Gümüşhane’ye inen 121 km’lik dağ etabı.
Zigana, İpek Yolu’nun Karadeniz’den Anadolu’ya geçtiği eşik: 2.032 m’lik geçit Gümüşhane’ye 60 km uzaklıkta ve yılın beş ayı karla kaplı. Ksenofon’un On Binleri’nin dönüşte geçtiği rivayet edilen hat da burası; Torul ilk kez MÖ 400’lerde onun kaleminden anılır. 1988’de açılan 1.702 m’lik eski tünel dağı 1.795 m rakımda geçer; 3 Mayıs 2023’te açılan 14,48 km’lik Yeni Zigana Tüneli ise Türkiye’nin en uzun karayolu tüneli olarak transiti alıp 90 virajı devreden çıkardı. Koridorda Sümela, coğrafi işaretli Hamsiköy sütlacı ve Torul’un 240 m yükseklikteki cam terası art arda dizilir.
Ne yenir
Hamsiköy Sütlacı
Hamsiköy (Maçka), Zigana tırmanışının başladığı köy, 1.200-1.600 m rakımda; yol kenarındaki sütlaççılarda, nişasta katılmadan iki tencerede 40-45 dakika pişirilir, isteğe göre tarçın ve fındıkla gelir
Gümüşhane Sironu
Gümüşhane merkez; Hasanbey Mahallesi Cumhuriyet Caddesi’ndeki Hasan Fehmi Ataç Konağı pazartesi günleri siron, lemis ve kete yapıyor — meşe külüyle sıvanmış sacda pişer, üstüne yoğurt, kızarmış tereyağı ve ceviz dökülür
Gümüşhane Kömesi
Gümüşhane merkezdeki pestil-köme imalathanelerinde; ipe dizili cevizin dut suyu, bal ve unla koyulaştırılmış pelteye en az üç kez daldırılmışı, ilde 27 tesis ve yıllık 5 bin tonluk kapasite var
Gümüşhane Dut Pestili
Gümüşhane merkez, kömeyle aynı tezgâhta; dut suyuna bal, süt ve un katılıp bezde kurutulan yaprak tatlı, sererken ceviz ya da fındık eklenir — sütle bal onu başka yörelerin pestilinden ayırıyor
Gümüşhane Şeker Fasulyesi (kuru fasulye)
Torul ile Gümüşhane merkez, yani rotanın son yarısı; 800-1.800 m’de suni gübresiz yetişen, göbeğinde limon sarısı leke olan beyaz dane 13-18 dakikada pişiyor ve dağılmıyor
Gümüşhane Deleme Peyniri
Gümüşhane merkez ve köyleri; maya katılmadan kesilen çökeleğin yağlı sütle haşlanıp yoğrulduğu, ısıtılınca eriyen hafif mayhoş peynir, taze ya da toprak altında en az üç ay olgunlaştırılmış satılıyor
Ne alınır
Hamsiköy Sütlacı
Hamsiköy (Maçka), Trabzon’a 48, Maçka’ya 19 km, 1.300 rakımda; köyde günde 3-5 ton süt işlenip 9-15 bin sütlaç yapılıyor, tabelasında tescil amblemi olan yerleri seç ve gün içinde tüket
Gümüşhane Kömesi
Gümüşhane merkezdeki pestil-köme imalathaneleri ve bayileri, ilde 27 üretim tesisi var; pakette Gümüşhane adı, mahreç işareti amblemi ve üretici-tarih-içerik bilgisi ara, etiketsiz açık ürün alma
Gümüşhane Dut Pestili
Gümüşhane merkezdeki imalathaneler ve bayileri; gerçeği yumuşak ve parlak yapıda olur, paketli, etiketli ve mahreç amblemli olanı al — açıkta satılan izlenebilir değil
Kürtün Araköy Ekmeği
Kürtün, D885 ile D877’nin kavşağında; Araköy’de yalnız ekşi mayayla yapılan 3,5-5 kg’lık taş fırın ekmeği, tabanı 7-9 mm ve günlerce dayandığı için yola uygun, ambalajsız satışta rafta coğrafi işaret amblemi aranır
Gümüşhane Deleme Peyniri
Gümüşhane ili sınırlarındaki üreticiler ve peynirciler; kuru maddede en az %18 protein, ısıtılınca eridiği için kahvaltı tavasının peyniri, ambalajda ad ve mahreç amblemi olsun
Gümüşhane Sironu
Gümüşhane merkezdeki üreticiler; tescilin kullanım biçimi markalama olduğundan markalı-paketli satılıyor, tescili Gümüşhane İl Özel İdaresi (Yeni Mahalle No:4-6, Merkez) yürütüyor
Yol notları
- Rotanın tamamı 121 km ve 1,8 saat; duraklarla bu süre kolayca uzar. Eski yola sapış Yeni Zigana Tüneli ağzından hemen önce — kaçırırsan tünel seni zirveyi görmeden Torul’a indirir, sapağı önceden planına yaz.
- Transit trafik 3 Mayıs 2023’ten beri 14,48 km’lik yeni tünelden geçiyor; geçiş ücretsiz ve otomobile yaklaşık 10 dakika kazandırıyor. Manzarayı istiyorsan eski yolu seç: karşılığı yaklaşık 7 km fazladan virajlı dağ tırmanışı.
- Hamsiköy 1.200 m’de ve Maçka’ya 19 km; tırmanıştan önceki son köy molası. Kalıcı nüfus 365 kişi, yani imkânlar köy ölçeğinde — sütlaç için kalabalık günlerde sıra beklemeyi hesaba kat.
- Zirve 2.032 m ve Trabzon yamacından Gümüşhane yamacına geçerken sıcaklık yaklaşık beş derece düşüyor; yazın bile üstüne bir katman al. Zirve yılın yaklaşık beş ayı karla kaplı, eski yolda kar dönemi Kasım–Nisan; bu aralıkta zirveyi planına koyma, 1.795 m’deki 1988 tüneli ve yeni tünel yıl boyu açık.
- Sümela ana hatta değil: Maçka merkezden sapıp Altındere Vadisi Milli Parkı içinde yaklaşık 17 km içeri giriliyor, yani gidiş-dönüş 34 km artı ziyaret süresi. Aynı gün Zigana’yı da süreceksen Sümela’yı sabaha koy.
- Limni Gölü’ne toplu taşıma yok, yalnızca özel araçla gidiliyor; sapak Zigana Köyü’nden, Torul’a 18-20 km. 2025 girişi kişi başı 60 ₺, motosiklet-ATV 120 ₺, otomobil 180 ₺, çekme karavan ve minibüs 540 ₺’den başlıyor; bu sapmayı hem süreye hem bütçene ekle.
- Torul girişindeki cam seyir terasına ana yoldan yalnızca 2 km sapılıyor. Platform 90 m² ve zeminden 240 m yüksekte, aynı anda 50 kişi alıyor; kalabalık günlerde sıra bekleme ihtimalini planına yaz.
- Gümüşhane’de siron pazartesi günü yapılıyor: Hasanbey Mahallesi Cumhuriyet Caddesi’ndeki Hasan Fehmi Ataç Konağı o gün siron, lemis ve kete çıkarıyor. Pestil ve kömede paketli, mahreç amblemli olanı al.
Yol üstünde
Sümela Manastırı
Hamsiköy
Zigana Geçidi zirvesi (2.032 m)
Zigana Köyü
Limni Gölü Tabiat Parkı
Torul Kalesi Cam Seyir Terası
Ne zaman
Geç ilkbahar / Yaz / Erken sonbahar
Uyarılar
Geçit çığ, tipi ve kaya düşmesiyle anılıyor; 11 Şubat 2020’de düşen çığ yolu ulaşıma kapatmış, seyir halindeki 3 aracı hasara uğratmış ve yol iki saat sonra tek şeritten açılmıştı. Kar dönemi Kasım–Nisan; kaynaklar riskleri kar, tipi, çığ, buzlanma ve yoğun sis diye sıralıyor — yaz sonunda bile gece soğuyan zirvede sabah buzlanması olur; yol kapandığında yıl boyu açık alternatif yeni tünel.
Güzergâh
Durak arası mesafeler rotanın çizgisi üzerinden hesaplandı ve toplam mesafeye oranlandı; bu yüzden son durakta rotanın kendi kilometresi okunur.
- 01 Trabzon – Anadolu Bulvarı, D885'in kuzey ucu
- 02 Maçka Kavşağı
- 03 Eski Trabzon–Gümüşhane yolu ayrımı
- 04 Anayurt köyü
- 05 Hamsiköy
- 06 Zigana Çığ Tüneli
- 07 Zigana Geçidi zirvesi
- 08 Zigana Köyü – Limni Gölü Yolu ayrımı
- 09 Torul kuzey kavşağı
- 10 Torul girişi
- 11 Gümüşhane merkez
BAŞLANGIÇ ▶ Trabzon – Anadolu Bulvarı, D885'in kuzey ucu · BİTİŞ ■ Gümüşhane merkez
- Trabzon – Anadolu Bulvarı, D885'in kuzey ucu0 km
- Maçka Kavşağı (D885 – ilçe merkezi bağlantısı)+29 km29 km
- Eski Trabzon–Gümüşhane yolu ayrımı (Güzelce/Bağışlı)+19 km48 km
- Anayurt köyü (eski yol kenarı)+6 km54 km
- Hamsiköy+4 km59 km
- Zigana Çığ Tüneli (zirve yolu)+13 km72 km
- Zigana Geçidi zirvesi (2.032 m)+2 km74 km
- Zigana Köyü – Limni Gölü Yolu ayrımı+12 km86 km
- Torul kuzey kavşağı (eski yolun D885'e katılımı)+8 km94 km
- Torul girişi (Cam Seyir Terası sapağı)+3 km97 km
- Gümüşhane merkez (Trabzon–Gümüşhane yolu)+23 km121 km
Kaynaklar
53 KAYNAK
- tr.wikipedia.org/wiki/Zigana_Geçidi
- dangerousroads.org/europe/turkey/3699-zigana-pass.html
- tr.wikipedia.org/wiki/Zigana_Tüneli
- tr.wikipedia.org/wiki/Maçka
- tr.wikipedia.org/wiki/Hamsiköy,_Maçka
- tr.wikipedia.org/wiki/Torul
- tr.wikipedia.org/wiki/Limni_Gölü_Tabiat_Parkı
- tr.wikipedia.org/wiki/Karaca_Mağarası
- tr.wikipedia.org/wiki/Sümela_Manastırı
- tr.wikipedia.org/wiki/Gümüşhane
- tr.wikipedia.org/wiki/Harşit_Çayı
- gumushane.gen.tr/gumushane/zigananin-tunelini-degil-manzarasini-sectiler/71339
- gumushane.gov.tr
- macka.gov.tr
- gezenanne.com/2015/05/zigana-gecidi.html
- aprilia.com.tr/tr/blog/5-efsanevi-motosiklet-rotasi.html
- yolcu360.com/blog/gumushane-gezilecek-yerler/
- en.wikipedia.org/wiki/Zigana_Pass
- kgm.gov.tr/Sayfalar/KGM/SiteTr/Projeler/ProjelerDetay.aspx?q=122
- ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38380
- en.wikipedia.org/wiki/Zigana_Tunnel_(1988)
- tr.wikipedia.org/wiki/Torul_Kalesi
- yollardan.com/zigana-gecidi/
- hurriyet.com.tr/gundem/son-dakika-haberi-trabzon-gumushane-karayolu-zigana-dagi-mevkiinde-cig-dustu-41445221
- kampyerleri.org/limni-golu-tabiat-parki-2025-giris-ucretleri-limni-golu-tabiat-parki-nerede-ve-nasil-gidilir/
- kulturportali.gov.tr/turkiye/gumushane/gezilecekyer/torul-kalesi-cam-seyir-terasi
- hurriyet.com.tr/seyahat/renk-cumbusunde-tarihi-bir-yolculuk-ziganada-masalsi-bir-mevsim-43004161
- ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/5a68e1b6-47df-4b2b-ae49-69ec02ab3931.pdf
- aa.com.tr/tr/kultur/eskilerin-sutlu-ilaci-hamsikoy-sutlacinin-asirlik-yolculugu/3277601
- ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/222.pdf
- hurriyet.com.tr/lezizz/gumushane-yemekleri-gumushanede-ne-yenir-ve-neyi-meshur-gumushane-mutfagi-yemeklerinin-isimleri-ve-listesi-41805526
- kulturportali.gov.tr/portal/gumushane-komesi
- gumushane.gov.tr/turkiyede-uretilen-pestil-ve-komenin-3-kati-gumushanede-uretiliyor
- ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/37938
- kulturportali.gov.tr/portal/gumushane-dut-pestili
- ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/37939
- ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/6ce39331-bfdd-4aa8-b3a4-3148d9cd2c62.pdf
- ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38544
- ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/f914ceac-bdcf-4c78-8169-3373ea508446.pdf
- ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38535
- ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/99086701-15f3-41c4-b338-c8cc619782ae.pdf
- tr.wikipedia.org/wiki/Akçaabat
- ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/255.pdf
- hurriyet.com.tr/yerel-haberler/trabzon/adi-hamsikoy-ama-sutlaci-ile-adini-dunyaya-du-40687545
- gundogumu.com/haber/gercek-pestil-ve-kome-nasil-anlasilir-gumushanenin-tescilli-lezzetini-alirken-bunlara-dikkat-42886
- aa.com.tr/tr/ekonomi/turkiyenin-pestil-ve-komesi-gumushaneden/891710
- ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/cec7a9c0-672f-4420-ab9a-f3de63e8d02f.pdf
- ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38533
- tr.wikipedia.org/wiki/Kürtün
- ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/231.pdf
- tr.wikipedia.org/wiki/Türkiye'de_tescilli_coğrafi_işaretler_listesi_(T-Z)
- tr.wikipedia.org/wiki/Türkiye'de_tescilli_coğrafi_işaretler_listesi_(E-İ)
- tr.wikipedia.org/wiki/Maçka,_Trabzon
Bu künye, İz'in Keşfet ekranındaki rota kartının karşılığı. Rafın tamamı ve nasıl derlendiği rota rafında. İz Google Play'de ve App Store'da yayında.